Taliban’ın modernleşen askeri envanteri ve artan manevra kabiliyeti

Afganistan Bülteni | İstanbul

Eskiden “ilkel silahlarla donanmış bir grup direnişçi” olarak lanse edilen Taliban, Afganistan’ın dört bir yanında artık gece görüş dürbünleri ve lazerler gibi ekipmanları gündelik olarak saldırılarında kullanacak düzeye gelmiş durumda. ABD askeri yetkilileri bu tür ekipmanların ya ABD koalisyonu ve Kabil hükümeti güçlerine yönelik saldırılarda ele geçirildiğini, yahut karaborsadan satın alındığını ifade ediyor.

Taliban’ın saldırı kabiliyeti arttı

Bu tür ekipmanlar Taliban savaşçılarının koalisyon güçlerinin helikopterleri ve savaş uçakları, ABD’nin kızılötesi lazerleri yahut yerel güçlerin gece operasyonları gibi hamlelerine karşı etkili manevralar yapabilmesine olanak sağlıyor.

Söz konusu ekipmanların aktif olarak kullanılması ile beraber Taliban’ın saldırı kabiliyetinin de arttığı görülüyor. İsmini vermek istemeyen bir ABD askeri yetkilisine göre resmi rakamlara bakıldığında, 2014-2017 yılları arasındaki verilere göre Taliban’ın geçmişe oranla gece saldırılarını 2 kat artırdığı görülüyor. Bu saldırılarda öldürülen ve yaralanan Kabil hükümeti güçlerinin sayısı da neredeyse üçe katlandı.

ABD’nin askeri paradoksu

Bu  durum ABD güçlerini bölgede askeri bir paradoksa sokuyor. Bölgede ABD ve NATO güçlerinin komutanları Taliban’ın eline geçmesi endişesiyle ileri askeri ekipmanları Kabil hükümeti güvenlik güçlerine vermek istemiyor. Ancak bu tutum da Kabil hükümeti güçlerini askeri açıdan oldukça geri bırakıyor. Bu geri kalışın da aynı şekilde sahada ciddi etkileri oluyor.

Uzun yıllardır ABD, bölgede ekipmanların zarar görmesi kaybedilmesi yahut satılması gibi durumlara engel olmak için bu tür silahları sadece üst düzey komando birliklerine veriyordu.

2003 yılından 2005 yılına kadar bölgede faaliyet gösteren emekli korgeneral Davil W. Barno,  bu ekipmanların Taliban eline geçmesinin oldukça tehlikeli olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bu bir sorun olup, çalışma şeklimizi değiştirmemize de neden olacak.”

Taliban’ın Ferah manevraları

Bu saldırılara bir örnek olarak, geçtiğimiz yılın Kasım ayında Taliban savaşçılarının Ferah’ta düzenlediği saldırılar örnek verilebilir. Ferah’ta gece yarısı bölgedeki karakolları hedef alan Taliban savaşçıları, birçok Kabil hükümeti unsurunu daha odalarından dışarı çıkamadan öldürmüştü. Öldürülenler arasında komutanlar ve komandolar da vardı. Bu ekipmanların etkili biçimde kullanımıyla Taliban Ferah ilinde önemli ilerleme kaydetmişti.

2016 yılında Kandahar’ın Gorak bölgesinde düzenlenen bir gece saldırısına gece görüş dürbünüyle katılan bir Taliban savaşçısı. Kaynak: Taliban medya organı Al-Emara

Tek dürbünün maliyeti 3 bin dolar

ABD’nin bu duruma karşı ilk hamlesi, bölgeye gönderilen gece görüş dürbünlerinin ve gözlüklerinin eski modellerden seçilmesiydi. Bölgeye şu an gönderilen her bir gece görüş gözlüğü 3 bin dolar maliyetinde.

Bir bölgede, gönderilen gece görüş gözlüklerinden 210 tanesinden 161 tanesinin geri döndüğü ve Kabil hükümeti güçlerine bunların nasıl kullanılacağı tam olarak öğretilmediği için ekipmanın etkili olarak kullanılamadığı ifade ediliyor.

Kabil hükümeti güçleri kayıp cihazları “savaş kayıpları” olarak niteledi ancak bunların nasıl kaybedildiğini ispatlayacak herhangi bir veri yok. Kabil hükümeti güçleri, söz konusu ekipmanları satmakla da suçlanıyor. ABD bölgeye gece görüş gözlükleri gönderme yönündeki tutumunu söz konusu kayıpların artmasıyla zaman zaman askıya alıyor.

Hükümet güçleri cihazları satıyor mu?

Taliban gece görüş gözlükleri gibi ekipmanları oldukça etkili bir biçimde kullanıyor. Özellikle ülkenin güneyinde ağırlıklı olarak faaliyet gösteren ve “Kırmızı Birim” olarak anılan Taliban’ın özel kuvvetleri, söz konusu cihazlarla Kabil hükümeti güçlerine gece baskınlarıyla ciddi kayıp verdirecek saldırılar düzenliyor. Ancak söz konusu silahların sıklıkla ele geçirilmesi, Taliban’ın bunları kullanımını yalnızca özel birimlerle sınırlı bırakmıyor.

Taliban sözcüsü Zebihullah Mücahid, ekipmanların askeri üslere yönelik saldırılarda ele geçirildiğini ve silahları ile birlikte kendilerine katılan askerlerin bu ekipmanları getirdiğini ifade ediyor. Kabil hükümeti Savunma Bakanlığı Sözcüsü General Devlet Veziri de, Kabil hükümeti güçlerinin bu ekipmanları Taliban’a sattığı iddialarını reddediyor.

Siyasi ve askeri tartışmalar bu konu etrafında devam ederken, Taliban ele geçirdiği silahlar ve gece görüş gözlükleri gibi askeri ekipmanları etkili olarak kullanmaya devam ediyor. Bu ekipmanlarla Taliban, saldırı kapasitesini ve manevra kabiliyetini oldukça artırmış durumda ve Kabil hükümeti güçlerine karşı önemli saldırdılar düzenleyebiliyor.

Kaynak: Afganistan Bülteni, The New York Times